Las tierras del dolor. Yo jomú nu ú'ú
eBook - ePub

Las tierras del dolor. Yo jomú nu ú'ú

  1. 140 páginas
  2. Spanish
  3. ePUB (apto para móviles)
  4. Disponible en iOS y Android
eBook - ePub

Las tierras del dolor. Yo jomú nu ú'ú

Descripción del libro

El autor nos ofrece múltiples atardeceres y la esencia de su vida desde el nacimiento hasta la muerte. Nos lleva por la tierra que es paridora de plantas y de vida a la vez que se convierte en una enorme mortaja que recibe a los muertos. En sus poemas nos remonta en el tiempo y en las esencias vitales de su ser que lo mismo nos dice de ausencias y presencias que describen la manera en que la tarde se pierde en el tiempo. Francisco Antonio León Cuervo nació en Santa Ana Nichi, Estado de México, en 1987. Narrador, poeta, investigador y traductor mazahua. Desde 2011 ha traducido a la lengua mazahua diversas leyes y convenios internacionales con instituciones como INALI, SEDESOL, CNDH, entre otras.

Cuenta con la confianza de 375,005 estudiantes

Acceso a más de 1 millón de títulos por un precio mensual asequible.

Estudia de forma más eficiente usando nuestras herramientas de estudio.

Información

Año
2020
Edición
1
ISBN del libro electrónico
9786075475202

Nu zakjú ñe naño ne’e

De la vida y otros deseos

Yo Ch’ïji

Texe ri mb’úrú k’o na ch’ïji,
nuzgo mi pesi na ch’ïji,
ñeje texe in ch’ïjigo
mi ngeje naja nu:
ra tee texe yo pa’a.
Dya pärgo jek’o ngeje nu zak’ú,
mbe ri kjijñi k’o ri b’úb’úba.
Ñe ma xi texetrjo ri ngeje na ch’ïji,
ri dakú pokú a nu jënse k’o ro ch’ïjizú.

Sueños

Todo empieza con un sueño,
yo tenía un sueño,
y todos mis sueños
se resumían en uno solo:
crecer cada día.
No sé qué es la vida,
pero me atrevo a creer que estoy vivo.
Y si todo esto fuese sólo un sueño,
agradezco al universo por haberme soñado.

Nu na majña

Ro mbúrú ma ro jñanra in ti’mi,
yo na nra’a, yo na zezhi,
nujio ko mi zezhi mba ra nuts’k’o,
mba ra ma ra ngeje na punkjú
otjo dya ra mbonkue.
Ro mbúrú ma ro jñanra na jë’ë,
mi janra na jense,
mba ma ra otjo dya ra kuichi in nzho’o,
nu juensi e jiarú otjo dya ra ú’ú kja in nzho’o.
Ro mbúrú ma ro nzhodú kja jomú,
kja yo ñúnú zapjú, kja yo nrajñiñi,
kja yo bat’ú ñe yo kot’ú,
mba ma ra nzhogú
nu ñiji dya ra mbonkue.
Ro mbúrú ma ro b’úb’ú ko yo te’e,
yo zo’ojña, yo s’iya, yo xichijñi ñe yo potunte,
nujio ko ro kijñi mi ngeje yo jonte’e,
mba ra jizhiji, mba ra ngeje z’akjaji.
Ro mbúrú ma ro jiodú yo kjimi,
nujio ko b’úb’ú kja yo nitsimi ma xi kja jense,
a nu ko pesi in b’edye ñe in jñiñi,
a nujio ko ro kja’a nu xoñijomú ñe nu nrajense,
mba ro onú ¿Jango ro kja’aji?
mba ra pärä ¿Jango ri ngeje?
Ro mbúrú ma ro mama yo bezhe,
nu ko mi jña yo ts’ita,

El primer eco

Empecé por contar mis pasos,
los más largos, los más difíciles,
los que me costaban más trabajo,
para que cuando fueran muchos
ya estuviera acostumbrado.
Empecé por mirar lejos,
cada vez más alto,
para que cuando ya no parpadeara,
la luz del sol no lastimara mis ojos.
Empecé por recorrer el mundo,
recorrí sus puertos, sus ciudades,
también sus valles y sus barrancas,
para que cuando emprendiera el regreso
el camino no fuera cansado.
Empecé por conocer a los hombres,
a los poetas, amantes, locos y homicidas,
a los que me inspiraban confianza,
para aprender de ellos, para imitarlos.
Empecé por buscar a los dioses,
a los de los templos o los del cielo,
al de mis padres y el de mi pueblo,
a los que crearon al mundo y al universo,
para preguntarles ¿Cómo le hicieron?
para saber ¿Cómo entenderlo?
Empecé por narrar los cuentos,
los que escuché de los viejos,
nu ko ro jizhi kja in xixkjuajma,
mba ro kjijñiji,
mba ro áráji.
Ro mbúrú ma ro mbeñe in kje’e,
nujio mi jueme, nujio mi májá,
nujio mi pesi na punkjú mbeñe,
nujio nanio pa’a dya ne’e ro jiombeñe,
nujio ro kja’aji ts’itago,
nujio mi jizhigo.
Ro mbúrú ma ro kúatú in t’iji,
yo na nra’a, yo mi ngot’iji,
nu ko mi pärä ko dya so’o ro kja’a,
nujio mi ngeje z’akja seje,
nujio mi zezhi z’akja in sü’ü,
nujio otjo dya chjébi kja in mbuxa,
ñe nujio ro jiezhi kja na juarú
nuja otjo dia mi ne’e ro pongú.
Jo ro séjé na punkjú pa’a,
nujio ro ma’a ñe nanio ro sájá,
ñe z’akjanu, texe yo nzhé’é mi ma’a,
mi nichi ma mi nguarú nu nrajme,
mi chunújio nu mbejñe e nanio pa’a,
e nanio ts’ita, e naño nrajme.
Ñe ri nguarú ma ro bezhi in ñiji,
yo na nra’a, yo naje’e,
nujio ko mi jizhi nu ñiji kja in ngumú,
z’akjanu mi ngeje na punkjú
a ro jiombeñe.
los que leí en mis libros,
para que la gente los imaginara,
para que me escucharan.
Empecé por recordar mis años,
los más tristes, los más alegres,
los que traían muchos recuerdos,
los que a menudo no quería olvidar,
los que me fueron haciendo viejo,
los que me fueron volviendo sabio.
Empecé por guardar mis sueños,
los más grandes, los más frustrados,
los que sabía que no podría cumplir,
los que se miraban como las estrellas,
los que pesaban como mis miedos,
los que no cabían en mis bolsillos,
y los que abandoné en una caja
de donde no los debía sacar.
Luego muchos días vinieron,
los mismos se fueron y otros llegaron,
e igual que todos, cada tarde se marcharon,
saciados de consumir al tiempo,
llevando consigo el recuerdo de otros días,
de otros viejos, de otros tiempos.
Y acabé por perder mis pasos,
los más marcados, los visibles,
los que me mostraban el camino a casa,
porque como fueron muchos
ya los había olvidado.
Ro nguarú ma mi b’extjo ro jñanra,
ngextjo a jomú ngextjo mi potú,
z’akja ma dya ro kuichi in nzho’o
nu sibi e jiarú o juench’e in nzho’o.
Ro jiezi in nzhodú kja jomú,
ro jiezi yo b’untrezi ñe yo búu,
z’akja ro nzhodú na punkjú
a mi mbonkue.
Ro jiezi a yo te’e,
a yo mejñi, yo tï’ï, yo xinchijñi ñe yo potuts’e,
nujio ko ngextjo mi juejme,
otjo dya so’o ra jizhi nujio,
otjo dya ne’e ra nge z’akjaji.
Ro jiezi jiodú a yo kjimi,
nujio ko mi ngans’a yo nitsimi ñe nu jense,
ro jiezi a nu ko téjé in jñiñi,
otjo dia ro kjaji nu jomú ñe nu nrajense
ri ngeje na punkjú mba nujio,
nujio otjo dya pärä jango ri ngeje.
Ro jiezi in bezhe,
nujio ro mama yo ts’ita,
nujio ro xorú kja in xixkuajma,
nujio otjo dia mi májá,
otjo mi b’úb’ú na te’e ko ne’eji.
Ro nguarú ma ro jiombeñe yo kje’e,
nujio ko ro kjobú ma mi jingua,
nujio k...

Índice

  1. Portada
  2. Título de la Página
  3. Copyright Página
  4. Índice
  5. Prólogo
  6. Nu zakjú ñe naño ne'e: De la vida y otros deseos
  7. Nu s'iya ñe naño ú'ú: Del amor y otras tempestades
  8. Nu májá ñe naño na jo'o: De la felicidad y los pequeños placeres
  9. Nu nru'u ñe ñaño 'ue: De la muerte y otros lamentos

Preguntas frecuentes

Sí, puedes cancelar tu suscripción en cualquier momento desde la pestaña Suscripción en los ajustes de tu cuenta en el sitio web de Perlego. La suscripción seguirá activa hasta que finalice el periodo de facturación actual. Descubre cómo cancelar tu suscripción
No, los libros no se pueden descargar como archivos externos, como los PDF, para usarlos fuera de Perlego. Sin embargo, puedes descargarlos en la aplicación de Perlego para leerlos sin conexión en el móvil o en una tableta. Descubre cómo descargar libros para leer sin conexión
Perlego ofrece dos planes: Essential y Complete
  • El plan Essential es ideal para los estudiantes y los profesionales a los que les gusta explorar una amplia gama de temas. Accede a la biblioteca Essential, con más de 800 000 títulos de confianza y superventas sobre negocios, crecimiento personal y humanidades. Incluye un tiempo de lectura ilimitado y la voz estándar de «Lectura en voz alta».
  • Complete: perfecto para los estudiantes avanzados y los investigadores que necesitan un acceso completo sin ningún tipo de restricciones. Accede a más de 1,4 millones de libros sobre cientos de temas, incluidos títulos académicos y especializados. El plan Complete también incluye funciones avanzadas como la lectura en voz alta prémium y el asistente de investigación.
Ambos planes están disponibles con un ciclo de facturación mensual, semestral o anual.
Somos un servicio de suscripción de libros de texto en línea que te permite acceder a toda una biblioteca en línea por menos de lo que cuesta un libro al mes. Con más de un millón de libros sobre más de 990 categorías, ¡tenemos todo lo que necesitas! Descubre nuestra misión
Busca el símbolo de lectura en voz alta en tu próximo libro para ver si puedes escucharlo. La herramienta de lectura en voz alta lee el texto en voz alta por ti, resaltando el texto a medida que se lee. Puedes pausarla, acelerarla y ralentizarla. Obtén más información sobre la lectura en voz alta
¡Sí! Puedes usar la aplicación de Perlego en dispositivos iOS y Android para leer cuando y donde quieras, incluso sin conexión. Es ideal para cuando vas de un lado a otro o quieres acceder al contenido sobre la marcha.
Ten en cuenta que no será compatible con los dispositivos que se ejecuten en iOS 13 y Android 7 o en versiones anteriores. Obtén más información sobre cómo usar la aplicación
Sí, puedes acceder a Las tierras del dolor. Yo jomú nu ú'ú de Francisco Antonio León Cuervo,Eduardo Matos Moctezuma en formato PDF o ePUB, así como a otros libros populares de Literature y Literary Criticism in Poetry. Tenemos más de un millón de libros disponibles en nuestro catálogo para que explores.